Na północ od Gliwic nad brzegiem rzeki Dramy powstał w XI wieku warowny gród, wokół którego rozwinęła się osada targowa. Według XIII wiecznej tradycji właścicielem grodu i okolicy był rycerz Pisco, którego kilkakrotnie wymieniają jako świadka dokumenty księcia Władysława I opolsko-raciborskiego z lat 1254-1257. Książę ten miał być założycielem miasta, nadając mu w 1250 roku prawo miejskie. Przywilej lokacyjny Pyskowic nie dochował się nawet w odpisie i data ta nie ma żadnego potwierdzenia źródłowego, co więcej - jeszcze w dokumencie z 1256 roku Pyskowice są określone jako wieś. Dopiero dokument wystawiony w Opawie 19 lutego 1327 roku, w którym książę bytomski uznał się lennikiem króla czeskiego Jana Luksemburskiego, wymienia wśród

Kościół Ewangelicki w Pyskowicach.

miast księstwa: Bytom, Koźle i Pyskowice. Akt lokacji miał zatem miejsce w latach 1256-1327, a założycielem był najprawdopodobniej wspomniany Pisco.

Odtworzenie najstarszych dziejów Pyskowic jest niemożliwe, gdyż całe archiwum miejskie, a wraz z nim najstarsze źródła zniszczyła wojna trzydziestoletnia. Z zachowanych nielicznych dokumentów wynika, że jeszcze w 1356 roku miastem rządził wójt dziedziczny. Rada miejska występuje dopiero na dokumencie z 1406 roku, w którym jest mowa o używanej już, a nie dochowanej pieczęci miejskiej.

Pyskowice został dotkliwie doświadczone przez liczne wojny przemierzające te tereny. Pierwsza połowa wieku XV przynosi okres wojen husyckich. Po których jednak miasto szybko się odbudowało. Kolejne bardzo duże straty poniosło miasto w okresie wojny 30-letniej. W latach dwudziestych XVII stulecia miasto splądrowały walczące wojska, a w 1642 roku Pyskowice zdobyły wojska szwedzkie. Także kataklizmy nie szczędziły Pyskowic. Bardzo tragiczny dla miasta był rok 1822. W tym bowiem roku aż 11 pożarów doszczętnie zniszczyło miasto. Spłonęła ponad połowa domów, ratusz, kościół, czteroletnia szkoła i spora część zabudowań gospodarczych. Odbudowę miasta oparto na nowym planie, który jednak zachował kształt nadany Pyskowicom w XIII wieku. Natomiast w czasie dwóch wojen

Budynek starego szpitala.

światowych miasto, o dziwo wiele nie ucierpiało.

Na przełomie XVIII i XIX wieku powstał w mieście przemysł metalurgiczny oparty na węglu drzewnym. Istniały wówczas dwa piece do wytopu surówki. Od 1808 roku Pyskowice przestały być miastem prywatnym i zaczęły zmieniać swoje oblicze. W latach 1919-1921 mieszkańcy Pyskowic brali udział w powstaniach śląskich. Mimo przewagi ludności polskiej, po plebiscycie Pyskowice pozostały w Niemczech. W 1945 powróciły do Polski.