| ||||
|
strona przygotowana specjalnie na konkurs CKU w Bytomiu o najstarszych miastach Górnego Śląska
|
||||
|
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie strony lub jej
części bez zgody właściciela jest zabronione! Copyright by Bartosz Chmura 2004 |
Katowice: warto zobaczyć - miejsca i budowle
Poniżej przedstawiona jest lista obiektów, jak i zabytków, które warto zobaczyć i zwiedzić w Katowicach.
1. Hala Widowiskowo-Sportowa "Spodek"
Zaprojektowany przez: M. Gintowt, M. Krasiński, A. Żurawski i W. Zalewski, oddany do użytku w 1972 roku. Jest to światowej klasy zespół architektoniczny stworzony w awangardowej konstrukcji i formie w kształcie spodka - stąd nazwa. W kompleksie znajduje się: sztuczne lodowisko, sale gimnastyczne, hala widowiskowo-sportowa, hotel, restauracja oraz sauna. "Spodek" powszechnie uważany jest wraz z pomnikiem Powstańców Śląskich za symbol Katowic.
2. Zespół drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Parku Kościuszki
Zrębowy późnogotycki kościół kryty gontem z 1510 roku. We wnętrzu mieści się: korpus drewnianej ambony z XVI wieku, późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem. W roku 1938 kościół został przeniesiony z Syrinii do Parku im. Tadeusza Kościuszki w Katowicach. Jest to najstarsza budowla w mieście i zarazem jeden z symboli Katowic.
3. Kościół katedralny
Katedra pod wezwaniem Chrystusa Króla, wzniesiona według projektu Z. Gawlika i F. Mączyńskiego w stylu klasycyzującym, na przełomie lat 1927 - 1956. Jedna z najbardziej monumentalnych budowli sakralnych kościół Polsce, największa na Śląsku. Początkowo katedra miała być wyższa o kilkanaście metrów, jedna po II wojnie światowej komunistyczne władze, nie chcąc by kościół górował nad miastem kazały zniżyć kopułę.
pw. Chrystusa Króla 4. Kościół katolicki pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
Neogotycki kościół przy placu Ks. E. Szrama. Zbudowany w latach 1862 - 1870 według projektu A. Langera z Wrocławia. Jest to najstarszy zachowany kościół katolicki w Katowicach. W jego wnętrzu znajduje się cykl obrazów o tematyce maryjnej (J. Unierzyński), neogotyckie witraże z początku XX wieku, wykonane przez W. Rotterbacha oraz witraże symboliczne A. Bunscha. Ponadto na ścianie chóru muzycznego są neogotyckie rzeźby: króla Dawida oraz św. Cecylii.
5. Kościół ewangelicko-augsburski pw. Zmartwychwstaniu Pańskiego
Wybudowany w latach 1856 - 1858 według projektu R. Laucae w stylu neoromańskim. Rozbudowywany od 1999 do 1902 roku, był to pierwszy murowany obiekt sakralny w Katowicach.
6. Gmach Urzędu Wojewódzkiego i Plac Sejmu Śląskiego
Monumentalny budynek Gmachu Urzędu Wojewódzkiego wzniesiony został w latach 1926 - 1929 według projektu konkursowego wykonanego przez K. Wyczyńskiego, L. Wajtyczkę, S. Żeleńskiego i P. Jurkiewicza. We wnętrzu mieści się surowa część urzędnicza oraz reprezentacyjna część sejmowa: bogato zdobione westybul nakryty kopułą, sala sejmowa, wysokiej klasy dekoracja klasycyzująca. Obok Gmachu znajduje się Plac Sejmu Śląskiego, a w nim odsłonięty w 1997 roku pomnik Wojciecha Korfantego.
7. Pomnik Powstańców Śląskich
Projekt: G. Zemła, wykonanie rzeźby: W. Zabłocki, odsłonięty w roku 1967. Jeden z najlepiej zaprojektowanych pomników polskich, bardzo dobrze eksponowany. Ma harmonijne połączenie architektury i rzeźby, wraz z trafna symboliką. Skrzydła symbolizują trzy powstania śląskie (1919, 1920, 1921) przy czym dwa z nich są "spłaszczone" na znak upadku pierwszych powstań. Na pionowych skarpach wyryte są nazwy miejscowości, na których rozgrywały się bitwy. Ufundowany przez społeczeństwo Warszawy dla Górnego Śląska. Pomnik ten jest uważany za symbol Katowic. Umiejscowiony przy rondzie im. Gen. Jerzego Ziętka.
8. Gmach Urzędu Skarbowego z wieżowcem mieszkalnym tzw. drapacz chmur oraz zabudowa dzielnicy południowej
Pierwszy katowicki drapacz chmur wzniesiony został w stylu funkcjonalizmu na przełomie lat 1930 - 1932 według projektu T. Kozłowskiego, S. Bryła. Gdy budowa była kończona był to drugi, co do wysokości budynek w Polsce, z nowatorską konstrukcją szkieletową. Jest to najlepszy przykład architektury funkcjonalizmu w Katowicach.
9. Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego
Teatr miejski, postawiony na rynku Katowic w latach 1906 - 1907 w stylu modernizmu. Projektem zajął się C. Moritz z Kolonii (jeden z najwybitniejszych twórców budowli teatralnych przełomu XIX i XX wieku), natomiast dekoracją rzeźbiarską fasady zajoł się Galler z Kolonii. Teatr wysokiej klasy artystycznej, porównywalny z innymi realizacjami europejskimi, wkomponowany w układ urbanistyczny Rynku, wyeksponowane dzięki założeniu olacu teatralnego.
10. Pałac miejski przy Placu Wolności 12a
Neorenesansowa, luksusowa rezydencja miejska, wybudowana w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XIX wieku. Architekt nie jest znany, lecz budynek należał do rodziny Goldsteinów, przedsiębiorców tartacznych. We wnętrzu jest reprezentacyjna klatka schodowa i hall z marmurową okładziną, dekoracją malarską, sztukaterią oraz salą posiedzeń.
11. Zabytkowe osiedle na Nikiszowcu
Budowane w latach 1908 - 1915 i 1920 - 1924 z projektu tych samych twórców Giszowca. Była to własność tej samej spółki. Nikiszowiec odróżniała od Giszowca architektura. Nie były to domki jednorodzinne, lecz zespół 9 zwartych bloków dla około 7000 osób. Bloki były 3-kondygnacyjne, zestawione w czworoboki o wspólnych podwórzach.
12. Zabytkowe osiedle domków jednorodzinnych na Giszowcu
Wzorowane na przykładzie angielskiego typu osiedla-ogrodu. Osiedle wybudowane w lata 1907 - 1910 z inspiracji A. Uthelmanna, projekt sporządzili bracia R. i E. Zilmannowie z Charlottenburga. Osiedle to należało do spółki "Spadkobiercy Jerzego von Giesche".
Zabytkowe domy na osiedlu stanowią zabytek na miarę Europejską.
więcej: Katowice: dzielnice - Giszowiec 13. Cmentarz żydowski
Jedna z najstarszych nekropolii Katowic, założona w 1868 roku, a rozszerzona w latach 1927 i 1945. Jest to miejsce spoczynku rodzin zasłużonych dla historii Katowic: Goldstein, Schalscha, Grunfeld i inne.
14. Stary dworzec kolejowy przy ul. Dworcowej
W latach 70-tych XX wieku został zastąpiony przez nowy dworzec PKP. Dziś mieści się w nim sklep, pub i komenda policji. Reszta budynku jest niewykorzystana.
Warto zobaczyć - lasy
Niemal połowa terenu Katowic to lasy. Najwięcej lasów w Katowicach mieści się w południowo-wschodniej
części miasta w okolicach Murcek i Giszowca. Część lasów katowickich to pozostałości po Puszczy
Śląskiej, gdzie rosną stare buki będące pomnikami przyrody. Aby ochronić siedlisko przyrody przed
dewastacją, jakiej uległ centralny rejon GOP-u, na terenie Katowic utworzono dwa rezerwaty przyrody.
Rezerwat przyrody "Las Murckowski"
Na terenie Katowic-Murcek. Około 102,56 ha. Utworzony w 1953 roku, a w roku 1989 powiększony do stanu obecnego. Pozostałość Puszczy Śląskiej, zachowane fragmenty pierwotnego lasu bukowego. Rozciąga się od Wzgórza Wandy (329 m. n.p.m.) do tzw. Katowickiego Szlaku Spacerowego. Rezerwat graniczy z Siągarnią - częścią Katowic-Murcek mającą wiejską zabudowę. Na terenie rezerwatu występuje ok. 40 gatunków chronionych zwierząt (razem z niechronionymi 100), 80 gatunków owadów, 210 gatunków roślin naczyniowych oraz grzyb chroniony flagowiec olbrzymi. Las mieszany.
Rezerwat florystyczny "Ochojec"
Powstały w dolinie rzeki Ślepiotki, na powierzchni około 26,77 hektarów. Utworzony w 1982 roku. Jest to jedyna na Śląsku ostoja reliktowych gatunków górskich. Na terenie rezerwatu jest 40 gatunków zwierząt chronionych, 231 gatunków roślin naczyniowych. Leży pomiędzy Katowicami-Murckami a Katowicami-Ochojcem. Kontynentalny bór mieszany, bór trzcinnikowy.
Rezerwat przyrody "Góra Kamienna" (projektowany) Rezerwat znajduje się na terenie Płonnego Bagna, pomiędzy Katowicami-Murckami a Lędzinami-Zamościem. Rezerwat torfowiskowy z różnorodną fauną. Powierzchnia: 53,30 ha. Płat boru bagiennego z fragmentem torfowiska wysokiego. Pomnik przyrody Góra Kamienna (267 m. n.p.m.) Góra Kamienna znajduje się w południowo-wschodniej części Katowic. Otoczenie w formie zespołu przyrodniczo-krajobrazowego. Liczne stanowiska wawrzynka wilczełyko, pokrzyku wilcza jagoda i inne. : w górę : |
|||