Miejscowość Katowice powstała w XVI wieku. Pierwsza łacińska wzmianka z 1598 roku, z zapisów księdza Kazimierskiego, wizytatora parafii bogucickiej, charakteryzuje ją jako "villa nova Katowicze", czyli "nowa wieś Katowice". Była to wtedy mała osada składająca się z kilkunastu chłopskich zagród, położonych na podmokłym, prawym brzegu rzeki Rawy. Historię miasta wyznaczają jednak losy kilku znacznie wcześniejszych słowiańskich osad rolniczych (z XIV, XVI wieku). Chronologicznie najstarszą jest Dąb - o którym mówi dokument pochodzący z 1299 roku. Nieco krótsze są dzieje innych, ongiś równorzędnych wsi: Bogucic, Roździenia, Szopienic, Załęża, Ligoty i Piotrowic. To właśnie te miejscowości składają się między innymi na dzisiejsze Katowice. Trudno jednoznacznie ustalić pierwowzór nazwy Katowice. Prawdopodobnie wywodzi się od przezwiska kat którym określano pierwszego osadnika, bądź od słowa "kąty" - tak nazywano kiedyś chaty zagrodników, pracujących przy wyrębie i przewożeniu drewna do kuźnicy bogucickiej.

Katowiccy chłopi, oprócz uprawy i hodowli, zajmowali się handlem i wynajmowaniem mieszkań robotnikom z okolicznych miejscowości, a zwłaszcza z kuźni i hut w Bogucicach, a później w Roździeniu, Szopienicach czy Załężu. Największy rozwój Katowic dokonał się w XIX wieku, kiedy właścicielami tej miejscowości byli zamożni przemysłowcy: książę Hohenlohe, a później książę Thiel-Winkler. Pierwsza katowicka kopalnia o nazwie "Ferdynand" powstała w 1823 roku. Przeniesienie z Mysłowic do Katowic wszystkich firm, będących własnością księcia Thiel-Winklera, było kolejnym krokiem w rozwoju miasta. Natomiast prawdziwym przełomem, było pociągnięcie przez Katowice w 1836 roku bitej drogi z Mysłowic do Bytomia oraz oddanie w 1846 roku berlińskiej linii kolejowej, wiodącej do Mysłowic. Innym zasłużonym dla Katowic działaczem był Friedrich Wilhelm Grundmann, który był realizatorem rozwojowych pomysłów Franza Winckelera i właśnie jemu w 1839 r. powierzono zarząd dóbr katowickich.

W 1865 roku Katowice otrzymały prawa miejskie, a w 1897 roku stały się siedzibą powiatu. Wydarzenia te sprzyjały dynamicznemu rozwojowi miasta, w którym siedziby miała większość hut, kopalń, przedsiębiorstw i banków. W okresie zarządu Grundmanna wzniesiono pierwszy monumentalny obiekt - kościół ewangelicki przy ul. Warszawskiej (1856-1858), później neogotycki kościół Najświętszej Marii Panny przy ul. Mariackiej (1870 r.), klasztor i szpital oo. Bonifratrów, klasztor i sierociniec ss. Jadwiżanek oraz kościół pw. uprzemysłowionej części Górnego Śląska. Wybuch I wojny światowej nie spowodował w Katowicach zniszczeń i strat, lecz rozwój przemysłu i sprzyjającą koniunkturę, zwłaszcza dla zakładów hutniczych. Działania wojenne nie dotknęły ówczesnej ludności. To w Katowicach Niemcy urządzili swoje centrum wojskowe frontu wschodniego.

Katowice za czasów niemieckich były silnym ośrodkiem polskości. Kiedy więc po powstaniach śląskich część Górnego Śląska została przydzielona Polsce, nie było wątpliwości, że Katowice staną się stolicą przyszłego województwa śląskiego (20 czerwca 1922 r.). W latach 1922-1939 przeżywało ono swój św. Szczepana w Bogucicach. Na przełomie XIX i XX wieku Katowice stały się największym ośrodkiem największy w dziejach rozwój. Katowice stały się siedzibą Sejmu Śląskiego i biskupstwa śląskiego. W tym mieście swoje przedstawicielstwa miały wszystkie większe polskie i zagraniczne firmy, znajdowały się konsulaty 12 państw, działał teatr, kilkanaście kin, rozgłośnia radiowa, wydawano 17 tytułów prasowych... Ten okres świetności przerwała druga wojna światowa i czas komunizmu.

W 1953 roku komuniści "przechrzcili" miasto na "Stalinogród". Na szczęście w niedługim czasie, bo już po "odwilży" 1956 roku, udało się przywrócić miastu właściwą nazwę. Przykrym epizodem w dziejach Katowic była pacyfikacja górników strajkujących w kopalni "Wujek" po wprowadzeniu stanu wojennego. 16 grudnia 1981 roku zastrzelono dziewięciu strajkujących. Dramat upamiętnia pomnik-krzyż przy bramie kopalni. Po odzyskanej wolności w 1989 roku znów odżyły nadzieje, że Katowice staną się prawdziwą stolicą województwa. Tak się stało dopiero w lipcu 1998 roku, gdy sejm polski uchwalił powstanie "nowego" województwa Śląskiego z siedzibą w Katowicach.