| ||||
|
strona przygotowana specjalnie na konkurs CKU w Bytomiu o najstarszych miastach Górnego Śląska
|
||||
|
Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie strony lub jej
części bez zgody właściciela jest zabronione! Copyright by Bartosz Chmura 2004 |
Katowice: dzielnice - nowe (po XIX wieku)
Giszowiec
Oddalony o 3 km od Nlkiszowca Giszowiec powstał w 1907 roku jako leśna kolonia samodzielnych domków w przeciwieństwie do zwartej zabudowy Nikiszowca. Kolonia zbudowana została dla 300 rodzin robotniczych. Obecnie część jej już nie istnieje. Obok rośnie nowoczesne 20-tysięczne osiedle wieżowców dla górników kopalni "Staszic" i "Wieczorek". Stopniowo wypierano unikalne w skali światowej osiedle domków dwu- i trzygodzinnych, wzorowanych na starych wieśniaczych domach górnośląskich zaprojektowanych przez J. Zillmanna z Charlottenburga.
Więcej: Katowice: dzielnice - Giszowiec Nikiszowiec
Przykład kapitalistycznej kolonii robotniczej z początków XX w. Generalna koncepcja architektoniczna (E. i J. Zillmann) tworzy osadę w kształcie amfiteatru, gdzie wszystkie uliczki i przejścia zbiegają się jakby na scenie teatralnej, którą jest plac przed neobarokowym kościołem (zbudowany w latach 1914-1927). Wzdłuż zwartej zabudowy miejskiej od strony placu stworzono krużganki i podcienia w których zlokalizowano sklepy. Natomiast we wnętrzu poszczególnych sektorów mieszczą się podwórka gospodarcze. Zewnętrzną część osiedla zamyka ciąg budynków administracji kopalni oraz urządzeń socjalnych typu łaźnia czy cechownia.
W neobarokowym kościele znajdują się cenne dzieła sztuki m. in. witraże wykonane przez Jerzego Schneidera z Ratyzbony i zabytkowe organy firmy braci Reger z Karniowa. Nikiszowiec bezpośrednio graniczy z Janowem, którego był kolonią.
Koszutka
Koszutka powstała błyskawicznie. W latach pięćdziesiątych była pierwszym w Katowicach wielkim placem budowy. Najpierw stanęły tu dwa, trzypiętrowe domy, które przy późniejszych wielkich gmaszyskach prezentują się skromnie, jak z innej epoki. Później budowa dzielnicy nabrała rozmachu: kino "Kosmos", szkoły, przedszkola, wielkie biurowce. Wydział Pedagogiki o Psychologii Uniwersytetu Śląskiego, Dom Lekarza, Dom Literatury, Dom Opieki Społecznej, bardzo prężny dzielnicowy Dom Kultury, A co było tu przedtem? Rozciągały się tutaj pola, a w miejscu, gdzie dziś jest Spodek był "Dwór Marii", majątek rodzinny państwa Kurtoków, zlikwidowany po wojnie. W okolicach Ronda stała najstarsza chatka Katowic.
Ochojec, Piotrowice
W okresie międzywojennym Ochojec kojarzył się mieszkańcom Katowic z wypoczynkiem na łonie natury. Była to piękna wieś, a krystaliczny nurt Ślepiotki, której źródło biło niedaleko, zachęcał do urządzania na trawie i w wysokim lesie, podchodzącym niemal do wsi, wesołych pikników. Dziś Slepiotka jest ściekiem, a wieś straciła swój dawny charakter rolniczy.
Panewniki
Podobnie jak Ligota były jedną ze wsi na ziemi pszczyńskiej. Swoją sławę zyskały nie swymi hutniczymi tradycjami, które były tu znane od XVII do XIX wieku, ale dzięki budowie zespołu klasztornego na początku XX wieku dla oo. Franciszkanów oraz groty pątniczej. Forma stanowi unikalny przykład czystego stylu romańskiego zrealizowanego w cegle, w latach 1903-1908. Dziś kościół jest bazyliką trzynawową na planie krzyża.
os. Tysiąclecia
Na Tysiącleciu rosną dwie "kukurydze", to wyróżniająca cecha osiedla, które ma blisko 30 lat. Osiedla powstało na terenach osad wchodzących w skład Katowic i częściowo Chorzowa. Decyzję o budowie osiedla im. Tysiąclecia Państwa Polskiego podjęto w 1959 roku, a jego realizację rozpoczęto w 1961 roku.Pierwsze mieszkania oddane zostały w roku 1964.
os .Paderewskiego
Stare dzielnice Katowic powstawały przez wiele, wiele lat, drogą naturalnego, długotrwałego rozwoju, nowe były powoływane decyzjami władz o usytuowaniu na danym terenie osiedla mieszkaniowego. W ten wiaśnie sposób na przełomie lat 60 i 70 wzniesiono pierwsze bloki na obszarze, który dziś nazywamy osiedlem im. Ignacego Jana Paderewskiego. Obecnie, po odłączeniu się w kwietniu 1991 r. od Katowickiej Spółdzielni Mieszkaniowej, osiedle to zamieszkuje ok. 14 tys. osób w 4046 mieszkaniach.
Źródła: - "Katowice" Krystyna Szaraniec, Lech Szaraniec; Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Usług Turystycznych - "Katowice - reflektorem po mieście" pod red. Jacka Broszkiewicza : w górę : |
|||